اگر دندان شما به دلیل پوسیدگی، شکستگی، عصبکشی یا ضعف ساختاری نیاز به روکش داشته باشد، احتمالاً هنگام انتخاب روکش با دو نام پرکاربرد روبهرو میشوید: روکش زیرکونیا و روکش PFM.
هر دو نوع روکش سالهاست برای بازسازی دندان استفاده میشوند، اما از نظر ساختار، ظاهر، روش ساخت و بعضی ویژگیهای بالینی با یکدیگر تفاوت دارند. به همین دلیل نمیتوان گفت یک نوع روکش برای همه افراد و همه دندانها مناسبتر است.
در کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب حسن زاده، انتخاب نوع روکش بر اساس شرایط دندان، محل قرارگیری آن، وضعیت لثه، میزان فشار واردشده به دندان و نیازهای هر بیمار انجام میشود.
روکش دندان چیست و چه زمانی به آن نیاز داریم؟
روکش دندان یک پوشش محافظ است که روی دندان آسیبدیده قرار میگیرد تا شکل، عملکرد و استحکام آن را بازسازی کند.
معمولاً زمانی از روکش استفاده میشود که بخش قابل توجهی از ساختار دندان از بین رفته باشد یا دندان پس از درمان ریشه به محافظت بیشتری نیاز داشته باشد.
روکش میتواند ظاهر دندان را نیز بهبود دهد، اما هدف اصلی آن بازگرداندن عملکرد و محافظت از ساختار باقیمانده دندان است.
روکش زیرکونیا چیست؟
روکش زیرکونیا از مادهای سرامیکی بر پایه دیاکسید زیرکونیوم ساخته میشود و برخلاف روکشهای PFM، هسته فلزی ندارد.
یکی از ویژگیهای مهم روکشهای زیرکونیا، امکان ساخت آنها با استفاده از فناوریهای دیجیتال مانند CAD/CAM است. این فناوری به لابراتوار اجازه میدهد روکش را بر اساس اطلاعات ثبتشده از دندان طراحی و تولید کند.
زیرکونیا در انواع مختلفی وجود دارد و ویژگیهای هر نوع میتواند با نوع دیگر متفاوت باشد. بنابراین صرفاً شنیدن نام «زیرکونیا» برای تصمیمگیری کافی نیست و نوع ماده و شرایط دندان نیز اهمیت دارد.
روکش PFM چیست؟
PFM مخفف Porcelain Fused to Metal است؛ یعنی سرامیکی که روی یک ساختار فلزی قرار گرفته است.
این نوع روکش سابقه استفاده طولانی در دندانپزشکی دارد و ترکیبی از هسته فلزی و لایه سرامیکی است. ساختار فلزی به روکش استحکام میدهد و لایه سرامیکی برای ایجاد ظاهر شبیه دندان طبیعی استفاده میشود.
روکش PFM نیز میتواند برای دندانهای جلو و عقب مورد استفاده قرار گیرد و انتخاب آن به شرایط دندان و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
تفاوت روکش زیرکونیا و PFM چیست؟
مهمترین تفاوت این دو روکش در ساختار آنهاست.
در روکش زیرکونیا، ساختار اصلی از ماده سرامیکی زیرکونیا تشکیل شده و فلز در ساختار آن وجود ندارد. در مقابل، روکش PFM دارای هسته فلزی و لایه سرامیکی است.
از نظر ظاهر نیز تفاوتهایی وجود دارد. در روکشهای PFM، در صورت عقبرفتگی لثه ممکن است بخش تیرهتر مربوط به فلز در ناحیه نزدیک لثه دیده شود. البته این موضوع در همه افراد اتفاق نمیافتد.
در روکشهای زیرکونیا چنین هسته فلزی وجود ندارد و به همین دلیل در شرایطی که ظاهر و نبود فلز اهمیت بیشتری دارد، میتواند یکی از گزینههای مورد بررسی باشد.
روکش زیرکونیا برای دندان جلو بهتر است یا PFM؟
دندانهای جلو به دلیل دیدهشدن هنگام صحبت کردن و لبخند، علاوه بر عملکرد، از نظر زیبایی نیز اهمیت زیادی دارند.
زیرکونیا میتواند برای دندانهای جلو مورد استفاده قرار گیرد، اما این به معنای مناسب بودن آن برای تمام بیماران نیست. نوع زیرکونیا، رنگ دندانهای مجاور، شرایط لثه و نیازهای زیبایی بیمار باید در انتخاب نهایی در نظر گرفته شود.
PFM نیز میتواند برای دندانهای جلو استفاده شود، اما وجود ساختار فلزی ممکن است در بعضی شرایط از نظر ظاهری اهمیت پیدا کند.
بنابراین انتخاب روکش دندان جلو باید بر اساس شرایط همان دندان انجام شود.
برای دندانهای عقب کدام روکش مناسب است؟
دندانهای خلفی معمولاً فشار بیشتری هنگام جویدن تحمل میکنند. به همین دلیل استحکام و طراحی مناسب روکش اهمیت زیادی دارد.
هم روکش زیرکونیا و هم PFM میتوانند برای دندانهای عقب استفاده شوند. انتخاب میان آنها به عواملی مانند شرایط دندان، میزان فضای موجود، وضعیت بایت و نیروهای واردشده هنگام جویدن بستگی دارد.
در افرادی که دندانقروچه دارند نیز این موضوع باید هنگام طراحی و انتخاب روکش مورد توجه قرار گیرد.
آیا روکش زیرکونیا میشکند؟
زیرکونیا مادهای مقاوم است، اما هیچ روکش دندانی را نمیتوان کاملاً شکستناپذیر دانست.
دوام روکش فقط به جنس آن وابسته نیست. طراحی روکش، ضخامت مناسب، وضعیت دندان، نحوه قرارگیری دندانها روی یکدیگر و فشارهای واردشده نیز نقش مهمی دارند.
به همین دلیل انتخاب ماده مناسب و طراحی صحیح روکش اهمیت زیادی دارد.
عمر روکش زیرکونیا و PFM چقدر است؟
دوام روکش به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان برای همه افراد یک عدد ثابت تعیین کرد.
کیفیت ساخت روکش، رعایت بهداشت دهان، وضعیت لثه، شرایط دندان پایه، فشارهای جویدن و دندانقروچه میتوانند بر طول عمر روکش تأثیر بگذارند.
مطالعات مختلف نیز نشان دادهاند که هر دو نوع روکش میتوانند میزان بقای بالینی مناسبی داشته باشند؛ بنابراین صرفاً بر اساس طول عمر نمیتوان یکی را برای همه بیماران مناسبتر دانست.
قیمت روکش زیرکونیا و PFM چقدر است؟
قیمت روکش دندان به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان یک قیمت ثابت برای همه بیماران اعلام کرد.
نوع زیرکونیا یا PFM، کیفیت و فناوری مورد استفاده در لابراتوار، میزان پیچیدگی درمان، وضعیت دندان و نیاز به درمانهای پیش از روکش از عواملی هستند که میتوانند روی هزینه نهایی تأثیر بگذارند.
برای اطلاع از شرایط درمان و دریافت مشاوره متناسب با وضعیت دندانهای خود، میتوانید با کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب حسن زاده در ارتباط باشید.
دریافت مشاوره از کلینیک دکتر شهاب حسن زاده
مراحل انجام روکش دندان
فرآیند روکش کردن دندان معمولاً شامل چند مرحله است:
- معاینه و بررسی دندان: ابتدا وضعیت دندان و بافتهای اطراف آن بررسی میشود.
- انتخاب نوع روکش: بر اساس شرایط دندان و نیازهای بیمار، گزینههای مناسب بررسی میشوند.
- آمادهسازی دندان: دندان برای قرار گرفتن روکش آماده میشود.
- قالبگیری یا اسکن دیجیتال: اطلاعات لازم برای ساخت روکش ثبت میشود.
- ساخت روکش: روکش در لابراتوار و بر اساس اطلاعات ثبتشده ساخته میشود.
- امتحان و تنظیم: روکش از نظر تطابق و عملکرد بررسی و در صورت نیاز تنظیم میشود.
- چسباندن روکش: پس از تأیید نهایی، روکش روی دندان قرار میگیرد.
در کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب حسن زاده، انتخاب و طراحی درمان بر اساس شرایط هر دندان انجام میشود و هدف، رسیدن به نتیجهای مناسب از نظر عملکرد و ظاهر است.
مراقبت از روکش دندان
روکش دندان نیز مانند دندان طبیعی به مراقبت منظم نیاز دارد.
مسواک زدن منظم، استفاده صحیح از نخ دندان، رعایت بهداشت دهان و مراجعه دورهای برای معاینه میتواند به حفظ سلامت دندان و لثه اطراف روکش کمک کند.
همچنین بهتر است از وارد کردن فشارهای غیرضروری به روکش، مانند جویدن اجسام بسیار سخت، خودداری شود. اگر دندانقروچه دارید، این موضوع را با دندانپزشک مطرح کنید تا در صورت نیاز اقدامات مناسب برای محافظت از دندانها انجام شود.
در نهایت؛ زیرکونیا یا PFM؟
روکش زیرکونیا و روکش PFM هر دو میتوانند گزینههای مناسبی برای بازسازی دندان باشند. انتخاب نهایی به شرایط دندان، محل قرارگیری آن، وضعیت لثه، میزان فشار جویدن، نیازهای زیبایی و سایر عوامل مرتبط با درمان بستگی دارد.
بنابراین بهتر است انتخاب روکش صرفاً بر اساس قیمت یا نام یک ماده انجام نشود و شرایط دندان توسط دندانپزشک بررسی شود.
اگر برای انتخاب بین روکش زیرکونیا یا PFM تردید دارید، میتوانید برای بررسی شرایط دندان و دریافت مشاوره تخصصی از دکتر شهاب حسن زاده و تیم کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب حسن زاده اقدام کنید.
صفحه مشاوره کلینیک دکتر شهاب حسن زاده
سوالات متداول درباره روکش زیرکونیا و PFM
روکش زیرکونیا بهتر است یا PFM؟
هیچکدام را نمیتوان برای همه بیماران بهعنوان گزینه مناسبتر معرفی کرد. انتخاب روکش به شرایط دندان، محل آن، وضعیت لثه، نیروهای جویدن و نیازهای زیبایی بستگی دارد.
برای دندانهای جلو زیرکونیا مناسب است؟
بله، روکش زیرکونیا میتواند برای دندانهای جلو استفاده شود. با این حال نوع زیرکونیا و شرایط دندان و لثه باید قبل از انتخاب بررسی شود.
برای دندانهای عقب زیرکونیا مناسب است؟
بله، زیرکونیا میتواند برای دندانهای خلفی نیز مورد استفاده قرار گیرد. میزان فشار جویدن، طراحی روکش و شرایط دندان در انتخاب نهایی اهمیت دارند.
آیا روکش PFM باعث سیاهی لثه میشود؟
در برخی شرایط، اگر لثه عقب برود ممکن است بخش فلزی روکش PFM در نزدیکی لثه دیده شود و ظاهر تیرهتری ایجاد کند. این اتفاق الزاماً برای همه افراد رخ نمیدهد.
آیا روکش زیرکونیا کاملاً ضد شکستگی است؟
خیر. زیرکونیا مقاوم است، اما هیچ روکش دندانی شکستناپذیر نیست. طراحی، ضخامت، شرایط دندان و نیروهای واردشده میتوانند روی مقاومت روکش تأثیر بگذارند.
عمر روکش زیرکونیا بیشتر است یا PFM؟
هر دو نوع روکش میتوانند دوام مناسبی داشته باشند. طول عمر واقعی به کیفیت ساخت، شرایط دندان، بهداشت دهان، وضعیت لثه، نیروهای جویدن و مراقبتهای فرد بستگی دارد.
قیمت روکش زیرکونیا بیشتر است یا PFM؟
قیمت به نوع ماده، کیفیت ساخت، لابراتوار، فناوری مورد استفاده و شرایط درمان بستگی دارد. بنابراین برای مقایسه دقیق هزینه، باید شرایط دندان و نوع روکش مورد نیاز مشخص شود.
برای انتخاب روکش دندان باید به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
بهتر است پیش از انتخاب روکش، دندان توسط دندانپزشک معاینه شود تا بر اساس شرایط واقعی دندان، گزینههای مناسب بررسی شوند. برای دریافت مشاوره میتوانید از طریق کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب حسن زاده اقدام کنید.
نکته مهم
مطالب ارائه شده در این مقاله صرفاً با هدف آگاهیبخشی و آموزش عمومی تدوین شدهاند و به هیچ عنوان جایگزین معاینه حضوری، تشخیص تخصصی و تجویز پزشکی توسط پزشک متخصص نمیباشند. تصمیمگیری نهایی درباره انتخاب طرح درمان مناسب، پس از بررسی رادیوگرافی دیجیتال و معاینه بالینی در کلینیک صورت میگیرد